Trump’tan Tahran’a sert: Anlaşma ya da baskı
Trump İran müzakerelerinde yeni şartlar
Trump, NBC News'e verdiği röportajda İran'la yürütülen müzakerelerin seyri ve olası bir nükleer anlaşmanın çerçevesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. İran'ın nükleer programına yönelik kısıtlamalar ve zenginleştirilmiş uranyum stokunun akıbeti, görüşmelerin ana başlıkları arasında yer alıyor.
Trump, anlaşma sağlanması halinde İran'ın zenginleştirilmiş uranyumunun imhası sürecinde ABD ve müttefiklerin teknik ve lojistik işbirliği yapacağını vurguladı. Bu çerçevede, denetim mekanizmalarının finansmanı ve uygulanmasının da Batılı ülkelerce üstlenilebileceği değerlendiriliyor.
Uranyum için imha planı
Trump, anlaşmanın devreye girmesi durumunda zenginleştirilmiş uranyumun akıbetine ilişkin olarak, "Eğer dostane ilişkilerimiz olduğunu kabul edip bir anlaşma yaparsak, hep birlikte devam ederiz. Ekipman bizim olur. İster yerinde olsun ister başka bir yere götürelim, onu alıp imha ederiz." ifadelerini kullandı. Bu yaklaşım, İran'ın nükleer yakıt çevrimi üzerindeki fiili kontrolünün önemli ölçüde daraltılacağına işaret ediyor.
Anlaşmaya varılamaması halinde ise Trump, Tahran'a yönelik askeri ve ekonomik baskının artarak süreceği mesajını verdi. "Onlarla birlikte ya da onlarsız gideceğiz. Ama bize ateş eden insanlar olmayacak." diyen Trump, ABD'nin bölgesel caydırıcılık kapasitesini koruma ve gerektiğinde güçlendirme iradesini öne çıkardı.
Nükleer silah şartı sertleşiyor
Trump, İran'ın anlaşmaya "çok yakın" olduğunu savunarak taraflar arasında yalnızca birkaç pürüz kaldığını, bunların da süreci kilitleyecek nitelikte olmadığını belirtti. Buna rağmen, İran'ın nükleer silah kapasiteleri konusunda daha katı bir güvence talep ettiğini ifade etti.
Trump, İran'ın nükleer silah sahibi olmayacağını kabul ettiğini iddia ederek, anlaşmaya İran'ın nükleer silah geliştirmesinin yanı sıra bu tür silahları başka ülkelerden satın almamasını da güvence altına alacak ek bir madde eklenmesini istediğini aktardı. İranlı yetkililerin başlangıçta bu talebe mesafeli yaklaşmasına karşın, ilerleyen aşamalarda bu başlıkta açık bir itiraz ortaya koymadıklarını ileri sürdü.
Hamaney ile olası temas
Trump, İran'ın yeni lideri Mücteba Hamaney'i "rasyonel ve zeki" olarak nitelendirerek, talep etmesi halinde kendisiyle görüşmeye açık olduğunu söyledi. Hamaney ile doğrudan temas kurmadığını belirten Trump, İran liderinin ciddi şekilde yaralandığını öne sürerek buna rağmen ABD ile ilişkileri yeniden değerlendirme niyetini "siyasi cesaret" göstergesi olarak yorumladı.
Trump, İran yönetimini "güçlü ve gururlu" olarak tanımlarken, kalıcı bir anlaşmaya ulaşmanın zaman alacağını ancak Tahran'ın uzun vadede başka bir stratejik seçeneğe sahip olmadığını savundu. Bu değerlendirme, taraflar arasında yürütülen müzakerelerin orta vadede devam edeceğine işaret ediyor.
Varlıklar ve askeri baskı
Trump, İran'la yapılabilecek olası bir anlaşmanın hemen ardından ülkenin dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmayacağını, bu adımın daha sonraki aşamalarda, yükümlülüklerin yerine getirilmesine bağlı olarak değerlendirileceğini belirtti. Bu yaklaşım, finansal yaptırımların kademeli ve performansa bağlı kaldırılacağı bir modele işaret ediyor.
İran'ın askeri kapasitesine "büyük zarar" verdiklerini iddia eden Trump, bölgede konuşlu yaklaşık 50 bin ABD askerinin ise anlaşma sağlanmadan geri çekilmesinin gündemde olmadığını açıkladı. Böylece Washington, hem askeri hem de ekonomik araçları eş zamanlı kullanarak Tahran üzerindeki baskıyı sürdürme stratejisini koruyor.
Bu makale yapay zekanın desteğiyle oluşturulmuş ve bir editör tarafından incelenmiştir. Daha fazla bilgi için Kullanım Koşulları sayfasını inceleyin.