Jeopolitik riskler azalınca petrol fiyatı geriledi
Petrol fiyatları jeopolitik tansiyonla geriliyor
İran ve İsrail’in karşılıklı askeri saldırıları durdurması, küresel enerji arzına yönelik acil endişeleri hafifleterek petrol piyasalarına satış getirdi. Enerji piyasası salı günü oldukça hareketli bir seansın ardından geri çekildi.
Geri adım, ABD Başkanı Donald Trump’ın yaptığı doğrudan çağrının ardından geldi. Ancak Tahran yönetimi, İsrail ordusunun Lübnan içindeki Hizbullah hedeflerini vurmaya devam etmesi halinde saldırılara yeniden başlayacağı uyarısını sürdürüyor.
Batı Teksas türü ham petrol (WTI) varil başına 52 sent veya yüzde 0,57 düşüşle 90,78 dolardan işlem gördü. Brent ham petrol varil fiyatı 48 sent veya yüzde 0,51 azalarak 93,77 dolara geriledi. Bu düşüş, bir gün önce fiyatlarda yaşanan ve yüzde 5 seviyesini aşan sert yükselişi takip etti.
Brent, 100 günü aşan çatışmaların başlangıcından bu yana yaklaşık yüzde 31 değer kazandı. Aynı dönemde WTI yaklaşık yüzde 37 yükseldi. Nisan ayı başlarında Brent varil fiyatı 126 doların üzerine tırmanmıştı ve yatırımcılar bu zirvenin ardından jeopolitik her gelişmeyi yakından izliyor.
Üretim hedefleri ve arz güvenliği
Üretim hedefleri ve arz güvenliği endişeleri sürüyor
Petrol fiyatları pazartesi günü, İsrail ordusunun İran ve Lübnan içindeki hedeflere yönelik saldırıları sonrası sert bir sıçrama yaşamıştı. İsrail kuvvetleri, İran’ın güneybatısında yer alan ve balistik füze üretimi için kullanılan bir petrokimya tesisini hedef aldı. İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu buna karşılık, Hayfa kentindeki benzer bir İsrail tesisini vurdu.
Son saldırılar, hafta sonu Beyrut içindeki Hizbullah kalelerine yönelik İsrail hava harekâtlarını izledi. Tahran yönetimi, Washington ile yapılacak herhangi bir anlaşmanın, İsrail ordusunun Lübnan içindeki askeri operasyonlarını kesin olarak durdurma şartını içermesi gerektiğini yineliyor.
Yatırımcılar, küresel enerji sevkiyatı için kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda olası kesintiler ihtimaline odaklanmayı sürdürüyor. UBS analisti Giovanni Staunovo, piyasaların su yolundaki kısıtlamaların daha uzun süre devam edebileceği senaryosunu fiyatladığını belirtiyor.
Şubat ayı sonundaki bölgesel tırmanıştan önce, dünyadaki günlük petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden geçiyordu. İran devlet medyası, Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani’nin açıkladığı yeni bir güvenlik kuşağı planını duyurdu. Bu kuşağın, Hürmüz Boğazı bölgesinden Yemen açıklarındaki Babülmendep Boğazı’na ve Körfez üzerinden Kızıldeniz yönüne uzanacağı ifade edildi.
OPEC+ politikaları ve bölgesel risk
Arz politikaları ve bölgesel askeri hareketlilik piyasayı yönlendiriyor
Yemen merkezli İran destekli Husiler, pazartesi günü yaptıkları açıklamada İsrail bağlantılı gemilerin Kızıldeniz girişini yasaklayacaklarını belirtti. Bu adım, deniz ticaret yollarında ek risk primi yaratırken, enerji taşımacılığı maliyetlerini ve sigorta fiyatlamasını yukarı çekme potansiyeli taşıyor.
OPEC+ ise pazar günü, küresel arz krizine yanıt olarak petrol üretim hedeflerini dört ay içinde dördüncü kez artırma konusunda uzlaştı. Ancak analistler, Rusya dahil birçok OPEC+ üyesinin üretim hedeflerini tutturmakta zorlanması nedeniyle bu adımın fiili arz üzerinde sınırlı etki yaratabileceğine dikkat çekiyor.
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın kapanması ihtimaliyle bağlantılı olası kesintiler ile Ukrayna kaynaklı insansız hava aracı saldırılarının Rusya’nın üretim kapasitesi üzerindeki olumsuz etkilerine vurgu yapıyor. Bu tablo, arz tarafında belirsizlikleri canlı tutuyor.
Suudi Arabistan, temmuz ayı için Asya bölgesine yönelik resmi ham petrol satış fiyatlarını art arda ikinci ay düşürdü. Bu hamle, bölgedeki talep dinamiklerine dair temkinli bir okuma olarak değerlendiriliyor.
Orta Doğu krizi 100 günlük eşiği aşarken, yürütülen diplomatik çabalar henüz somut bir ilerleme sağlamadı. Çatışmalar, 28 Şubat tarihinde ABD ve İsrail kuvvetlerinin İran üzerine ortak askeri saldırılar düzenlemesiyle başlamış, İran yönetimi de buna yanıt olarak küresel enerji arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı üzerinden geçişleri kısıtlamıştı.