AB ile Fransa 15 milyar euroluk SAFE anlaşması imzaladı
AB, SAFE savunma programında Fransa adımı
Avrupa Birliği, savunma sanayisini güçlendirmeyi hedefleyen Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) programı kapsamında Fransa ile kredi çerçeve anlaşması imzaladı. Anlaşma, Fransa'nın başkenti Paris'te düzenlenen ve Avrupa'nın önde gelen savunma fuarlarından biri olan Eurosatory 2026 kapsamında gerçekleştirilen törenle imzalandı.
Törende konuşan AB Komisyonu'nun Savunmadan Sorumlu Üyesi Andrius Kubilius, SAFE programının, Avrupa savunma sanayisinin güçlendirilmesi ve Avrupa'nın savunma alanındaki bağımsızlığının artırılması açısından kritik önemde olduğunu vurguladı.
SAFE programının finansal çerçevesi
Kubilius, SAFE'nin AB tarafından savunma alanında bugüne kadar yapılan en büyük mali girişimlerden biri olduğuna dikkat çekerek, program kapsamında Avrupa genelinde toplam 150 milyar Euro'luk finansman sağlanacağını hatırlattı.
AB Komisyonu tarafından yapılan açıklamaya göre, Fransa için yaklaşık 15,09 milyar Euro tutarında azami kredi limiti öngörülüyor. Bu tutarın yaklaşık 2,26 milyar Euro'luk bölümü ön finansman olarak kullandırılacak. Böylece Fransa, savunma projelerinde erken aşama yatırımlarını hızla devreye alma imkânı elde edecek.
SAFE kapsamında sağlanacak krediler, üye ülkelerin savunma tedarik süreçlerinde ölçek ekonomisi yaratmasını, maliyetleri düşürmesini ve Avrupa içi üretim kapasitesini artırmasını hedefliyor.
Katılan diğer AB ülkeleri
Komisyon, daha önce Belçika, Bulgaristan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Danimarka, İspanya, Hırvatistan, Portekiz, Romanya, Estonya, Yunanistan, İtalya, Letonya, Litvanya, Polonya, Slovakya, Finlandiya ve Çekya için de benzer kredi kararları almıştı.
Böylece SAFE mekanizması, çok sayıda üye ülkeyi kapsayan, ölçekli ve uzun vadeli bir savunma finansmanı aracı haline geliyor. Program, ülkelerin ortak savunma projelerinde eşgüdümlü hareket etmesini teşvik ederek, dağınık ulusal harcamaların yerine koordineli yatırımların önünü açıyor.
SAFE mekanizmasının kapsamı
SAFE mekanizması, AB'nin Rusya'dan algıladığı tehdit, Ukrayna'da devam eden savaş ve ABD'de Donald Trump yönetiminin baskıları neticesinde kararlaştırdığı "savunmada 2030 hedefleri"nin temel bileşenlerinden biri olarak öne çıkıyor. Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE), 29 Mayıs 2025 tarihinde yürürlüğe girdi.
Programa göre AB ülkeleri, Ukrayna, Avrupa Ekonomik Bölgesi'ne dahil olan Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda, 150 milyar Euroya kadar kredi kullanarak ortak tedarik programlarına katılabilecek. Bu ülkeler, birbirlerinin savunma endüstrilerinden de ortak satın alımlar gerçekleştirebilecek.
Bu yapı, Avrupa savunma sanayisinde arz güvenliğini artırmayı, kritik teknolojilerde dışa bağımlılığı azaltmayı ve NATO içindeki Avrupa kanadının yük paylaşımını güçlendirmeyi amaçlıyor.
Avrupa içeriği şartı
Türkiye gibi AB'ye aday ülkeler ve Kanada gibi AB ile anlaşma imzalayan ülkeler de ortak tedarik projelerine katılabilecek. Ancak bu katılım, belirli bir yerel üretim şartına bağlı olacak.
SAFE çerçevesinde imal edilecek bir savunma ürününün bileşenlerinin toplam değerinin en az yüzde 65'inin "Avrupa içinden" gelmesi zorunlu tutuluyor. Bu kapsam, AB ülkelerini, Ukrayna'yı, Norveç'i, Lihtenştayn'ı ve İzlanda'yı kapsıyor.
Böylece program, yalnızca ortak finansmanı değil, aynı zamanda üretim ve teknoloji geliştirme süreçlerinin de Avrupa içinde konumlanmasını hedefliyor. Bu yaklaşım, uzun vadede kıtadaki savunma şirketlerinin bilanço yapısını, yatırım planlarını ve birleşme-satın alma dinamiklerini etkileme potansiyeli taşıyor.