Trump: İran’a iki yıl daha bomba atabilirdik
ABD Başkanı Donald Trump, Fransa'nın Evian-les-Bains kentinde düzenlenen G7 Liderler Zirvesi'nde İran ile varılan anlaşmaya ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Trump, anlaşmanın ABD'nin beklentilerini karşıladığını belirtirken, sürecin askeri çatışma yerine diplomatik kanalla ilerlemesinin küresel ekonomi açısından kritik olduğunun altını çizdi.
Trump'ın açıklamalarının ekonomik yansımaları
Trump, İran ile yapılan mutabakat sayesinde bölgede süregelen gerilimin kontrol altına alındığını, aksi durumda uzun süreli bir askeri çatışmanın kaçınılmaz hale gelebileceğini vurguladı. "İran ile anlaşmasaydık onları 2 yıl daha bombalayabilirdik. Bunu sürdürseydik İran'dan geriye bir şey kalmayacaktı" ifadesi, Beyaz Saray'ın askeri seçenekleri masada tuttuğunu ancak maliyetleri de dikkatle hesapladığını ortaya koydu.
Trump, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının küresel ticaret ve enerji arz güvenliği üzerinde yıkıcı etkiler yaratacağını vurgulayarak, "Savaş sürseydi Hürmüz Boğazı asla açılamazdı. Bir ekonomik felaket görmek istemedim. Eğer devam etseydik böyle bir şey olabilirdi" dedi. Bu değerlendirme, petrol arzında kesinti ve navlun maliyetlerinde sert yükseliş riskine işaret ederek, enerji piyasalarının kırılganlığını bir kez daha gündeme taşıdı.
60 günlük mutabakat ve riskler
Trump, İran ile varılan düzenlemeyi "Bu bir mutabakat zaptı ve 60 gün içinde tamamlanmazsa bombalamaya geri döneriz. Fakat bu yapmak istediğim bir şey değil" sözleriyle tanımladı. 60 günlük bu pencere, piyasalar açısından jeopolitik risk priminin yakından izleneceği kritik bir süre olarak öne çıkıyor. Sürecin diplomasiyle tamamlanamaması durumunda, bölgesel çatışma olasılığının yeniden fiyatlamalara yansıması beklenebilir.
Trump ayrıca, "İran'a 200 milyon dolar değerinde bomba attık. İran saldırılarını rejim değiştirmek için yapmadık. İran hiçbir şekilde nükleer silah üretemeyecek ve satın alamayacak" diyerek Washington'ın önceliğinin nükleer kapasitenin sınırlandırılması olduğunu yineledi. Bu çerçeve, savunma harcamaları, emtia fiyatlaması ve riskten kaçış eğilimleri üzerinden küresel varlık fiyatlarına yön verme potansiyeli taşıyor.
Bölgesel dengeler ve İsrail-Lübnan başlığı
İsrail cephesine de değinen Trump, "İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu bazen heyecanlanıyor ama iyi bir ortak" ifadesini kullanarak Tel Aviv ile stratejik işbirliğinin devam ettiğini belirtti. İran dosyasının İsrail güvenliği üzerinden de şekillendiğini ima eden bu çıkış, Orta Doğu piyasaları ve savunma sanayii şirketleri açısından dikkatle takip ediliyor.
Trump, Lübnan konusunda ise "Lübnan konusunda küçük bir anlaşmazlık yaşıyoruz" diyerek detay vermedi. Bu ifade, bölgedeki güç dengeleri ve olası yeni yaptırım, diplomatik baskı ya da askeri angajman ihtimalleri açısından belirsizlik yaratmaya devam ediyor. Sürece ilişkin "Ayrıntılar geliyor" mesajı, piyasalarda önümüzdeki dönemde yeni haber akışının fiyatlamalar üzerinde dalgalanma yaratabileceğine işaret ediyor.