Dünya Bankası küresel büyüme tahminini düşürdü
Küresel büyümede pandemi sonrası en zayıf dönem
Dünya Bankası, Küresel Ekonomik Beklentiler Raporu'nun haziran sayısında, Orta Doğu'daki çatışmanın küresel büyümeyi Kovid-19 salgını başlangıcından bu yana en düşük seviyeye çekmesinin beklendiğini bildirdi.
Rapora göre artan enerji fiyatları, yükselen enflasyon ve artan borçlanma maliyetleri büyüme görünümünü aşağı çekiyor. 2025'te yüzde 2,9 seviyesinde olması beklenen küresel büyümenin, 2026'da yüzde 2,5'e gerileyeceği tahmin ediliyor.
Dünya Bankası, ocak ayına kıyasla ekonomilerin 3'te 2'sine yönelik büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize etti. Ocakta küresel ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 2,6 seviyesinde gerçekleşeceği öngörülürken, yeni rapor daha zayıf bir patikaya işaret ediyor.
Uzun vadeli büyüme patikası
Raporda, küresel büyümenin 2027'de yüzde 2,8'e yükselmesinin beklendiği ancak bu oranın 2010'lu yılların ortalamasının 0,4 puan altında kalacağı vurgulandı.
Gelişmekte olan ekonomilerdeki zayıf büyümenin, gelişmiş ekonomilerin gelir seviyelerine ulaşma yolundaki ilerlemeyi durdurduğu belirtildi. Çin ve Hindistan dışındaki gelişmekte olan ekonomilerin, gelişmiş ekonomilerle aralarındaki kişi başına düşen gelir farkını kapatma konusunda 2028 yılına kadar kolektif olarak neredeyse on yıllık bir duraklama dönemi yaşamış olacağı ifade edildi.
Enerji ve enflasyon baskısı
Brent petrolün varili için ortalama 94 dolar beklentisi
Raporda, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının enerji piyasalarını ciddi şekilde sekteye uğrattığına dikkat çekildi. Aksamaların temmuz ayında hafifleyeceği varsayımıyla Brent petrolün varil fiyatının bu yıl ortalama 94 dolar ile 2025 seviyelerinin yüzde 36 üzerinde olmasının beklendiği bildirildi.
Gübre fiyatlarının bu yıl önemli ölçüde artacağı ve bunun gıda fiyatları üzerinde zincirleme etkiler yaratacağı tahmin ediliyor. Raporda, "Tüm bu baskılar, küresel enflasyonu yukarı çekiyor ve enflasyonun 2025'te yüzde 3,3 olan seviyesinden bu yıl yüzde 4'e çıkması bekleniyor." değerlendirmesi yer aldı.
Banka, aşağı yönlü risklerin oldukça ciddi olduğuna işaret etti. Enerji arzındaki kesintilerin şu anda tahmin edilenden daha şiddetli olması ve buna büyük bir finansal sıkışıklığın eşlik etmesi durumunda küresel büyümenin 2026'da yüzde 1,3'e kadar gerileyebileceği, enflasyonun ise yüzde 4,4'e yükselebileceği belirtildi.
Gelişmekte olan ekonomilerde daralma riski
"Dünya Bankası ülkeleri desteklemekte kararlı"
Rapora göre, gelişmekte olan ekonomilerde büyümenin 2025'teki yüzde 4,4 seviyesinden, salgın sonrası en düşük seviye olan yüzde 3,6'ya gerilemesi bekleniyor. 2027'de ise büyümenin yüzde 4,2'ye toparlanacağı öngörülüyor.
Çatışmadan doğrudan etkilenen Körfez ekonomilerinin, en sert darbe ile karşı karşıya kalacağı tahmin ediliyor. Bu ekonomilerde büyümenin, 2025'teki yüzde 3,9 seviyesinden 2026'da 0'a yaklaşması, ancak ticaretin toparlanması ve yeniden yapılanma harcamalarının başlamasıyla 2027-2028 yıllarında yaklaşık yüzde 5'e geri dönmesi bekleniyor.
Raporda, Dünya Bankasının krizlerle mücadele eden tüm gelişmekte olan ülkeleri desteklemekte kararlı olduğu vurgulandı. Kurum, Orta Doğu'daki çatışmaya yanıt olarak, 25 milyar dolarlık önceden düzenlenmiş finansman dahil olmak üzere mevcut araçlar aracılığıyla 50 ila 60 milyar dolara kadar kaynağı derhal kullanıma sunuyor.
Bu kaynağın, en savunmasız kesimler için sosyal güvenlik ağlarını desteklemesi, mali kapasiteyi artırması ve şirketler ile tarım işletmelerine işletme sermayesi ve likidite desteği sağlaması öngörülüyor. Bugüne kadar 30'dan fazla ülke, bu müdahale planı kapsamında krize hazırlığı artırmak ve hızlı aksiyon alabilmek için Dünya Bankası ile aktif olarak çalışıyor.
Çatışmanın ve ekonomik yansımalarının sürmesi halinde, Dünya Bankası desteğini 15 ay boyunca 80 ila 100 milyar dolara çıkarabilecek kapasiteye sahip olduğunu belirtiyor.
Ülke bazlı büyüme revizyonları
Körfez ülkeleri büyümesinde aşağı yönlü revizyon
Ülkelerin büyüme tahminlerine de yer verilen raporda, ABD ekonomisinin bu yıla ilişkin büyüme beklentisi yüzde 2,2'de korunurken, 2027 için tahmin yüzde 1,9'dan yüzde 2,1'e revize edildi.
Bu yıla dair büyüme beklentisi Japonya için yüzde 0,8'den yüzde 0,7'ye, Avro Bölgesi için yüzde 0,9'dan yüzde 0,8'e, Çin için yüzde 4,4'ten yüzde 4,2'ye düşürüldü.
Türkiye için büyüme tahmini 2026 için yüzde 3,7'den yüzde 2,8'e, 2027 için yüzde 4,4'ten yüzde 3,7'ye çekildi. Türkiye ekonomisinin 2028'de ise yüzde 4,3 büyüyeceği öngörüldü.
Çatışmalardan etkilenen Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ve Pakistan bölgesi için bu yıla dair büyüme beklentisi 2,7 puan azalışla yüzde 1,6'ya revize edildi. Suudi Arabistan için büyüme tahmini yüzde 4,3'ten yüzde 3,1'e, Birleşik Arap Emirlikleri için ise yüzde 5'ten yüzde 2,4'e indirildi.