Prof. Dr. Kaynak: Her sathı müdafaa şart
Dijital dönüşüm ve savunma anlayışı
Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak, dönüşüm olgusunun yalnızca toprak, ekonomi, teknoloji ve askeri güç gibi somut alanlarla sınırlı kalmadığını, aynı zamanda psikolojilerimizde, düşünce dünyamızda, veri ekosisteminde ve zaman, mekan ile egemenlik anlayışlarımızda derin kırılmalar yarattığını vurguladı.
Konuşmasına “Bugün, bizim için son derece önemli bir gün” sözleriyle başlayan Kaynak, DÜNYA Gazetesi’nin Türkiye’nin ilk tematik ekonomi gazetesi olarak uzun yıllardır iş dünyasına ve karar vericilere hizmet verdiğinin altını çizdi.
Kaynak, DÜNYA Gazetesi’nin 2023 yılında ilan ettiği yeni doktrinle birlikte dünyayı anlamak ve küresel sorunları çözümleyebilmek amacıyla zirveler düzenlemeye başladığını hatırlatarak, “Tarihin debisinin çok hızlı attığı bir dönemdeyiz. Tarihin akışını anlayabilmek ve onu yönlendirebilmek kritik önemde. Aksi halde boğulma riski taşıyan bir dönemden geçiyoruz” dedi.
Endüstri 4.0 ve ağ toplumu
Sanayi toplumundan sanayi sonrasına geçişte, Endüstri 4.0 uygarlığına evrilen bir ağ toplumunun içinde yaşandığını belirten Kaynak, bu yeni düzende hem ülke hem de bireyler olarak dünyayı dikkatle okumamız gerektiğini ifade etti. “Ağ toplumunun içinde hayatımızı doğru yönlendirebilmek için dünyayı anlamaya mecburuz” değerlendirmesinde bulundu.
DÜNYA Gazetesi’nin ekonomiyi, geniş ve disiplinlerarası bir çerçeve içinde, çok katmanlı ve çok renkli bir dünyanın parçası olarak ele aldığını söyleyen Kaynak, Türk Telekom ortaklığıyla düzenlenen zirvede dijital dönüşümün ve bu dönüşümün günlük hayata, ekonomiye ve güvenlik mimarisine etkilerinin masaya yatırıldığını anlattı.
Bilişsel savaşın yükselişi
“Bugün beyin artık yalnızca bir silah değil, aynı zamanda bir hedef” diyen Kaynak, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 1921 tarihli Sakarya Meydan Savaşı’nda söylediği “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır” sözlerine atıf yaptı.
Kaynak, Ankara’ya 80 kilometre kala verilen bu stratejik mesajın, yalnızca askeri bir refleks değil, aynı zamanda kurulacak yeni devlet aklının, güvenlik anlayışının ve toplumun varoluş felsefesinin yeniden tanımlanması anlamına geldiğini ifade etti. “Hattı müdafaadan sathı müdafaaya geçiş, sınırları ve cephesi net olan bir savaş anlayışından; savunmayı bütün coğrafyaya, zamana, topluma ve halkın duygu dünyasına yayma stratejisine geçmek demekti” dedi.
Bugünün küresel rekabet ortamında ise mücadelenin belirli bir hat ya da satıhta değil, birbirine bağlı ağların ürettiği karmaşık ve çok katmanlı bir düzlemde yaşandığını belirtti. Kaynak, artık her alanda “sathı müdafaa” yaklaşımının zorunlu hale geldiğinin altını çizdi.
Her satıhta savunma doktrini
Vatan, mavi vatan, yeşil vatan ve uzay gibi farklı alanların birlikte ve çok katmanlı düşünülmesi gereken bir dönemde olunduğunu söyleyen Kaynak, “Şimdilerde her satıhta savunma doktrini kaçınılmaz bir gerçeklik. Üstelik bu yalnızca devletler arasındaki rekabet için değil, devletlere rağmen yükselen tekno-oligarşiye karşı da geçerli” ifadelerini kullandı.
Kaynak, savaşın giderek askeri alandan “bilişsel savaş” düzlemine kaydığını, bir savaşın kimin kazandığının artık çoğu zaman antlaşma masasında değil, sosyal medya ortamındaki algı dünyasında belirlendiğini söyledi. Milyarlarca insanın hakiki ile sahteyi, doğal ile manipüle edilmiş olanı, temiz bilgi ile kirletilmiş içerik arasındaki farkı ayırt etmekte zorlandığına dikkat çekti.
Teknoloji cephesinde savunma
“Teknoloji alanında savunma hattı geliştirmek durumundayız” diyen Kaynak, satıh savunmasının yalnızca devletlerle sınırlı olmadığını; devlet dışı aktörler, tekno oligarklar ve iletişim alanına nüfuz etmeye çalışan farklı çıkar gruplarının da bu denklemin parçası olduğunu vurguladı.
Ulusal egemenlik konseptinin ve vatan savunmasının yalnızca sınırlar, stratejik materyaller, jeopolitik açıdan kritik coğrafyalar, enerji ve ticaret rotaları üzerinden kurgulanamayacağını söyleyen Kaynak, “Savunmayı her satıhta, her ağda, her platformda ve her bilinç katmanında tasarlamak zorundayız” dedi.
Vatanın, üzerinde yaşayan insanların zihin dünyaları, psikolojileri ve bilişsel çerçeveleri üzerinden de müdafaa edilmesi gereken bir varoluş mekanı olduğuna dikkat çeken Kaynak, bu mekanın üzerinde sadece yaşanmadığını; aynı zamanda düşünüldüğünü, hissedildiğini ve birlikte anlam üretildiğini ifade etti.
Veri, mahremiyet ve hakikat
Kaynak, mahremiyetin, kişisel verilerin, psikolojik direncin, ortak hafızanın ve dilin korunmasının zorunlu olduğunun altını çizerek, “Hakikat algımızı, güven duygumuzu, bilişsel güvenliğimizi müdafaa etmeliyiz” dedi.
Tüm bu riskleri bertaraf edebilmek ve ulusu, gençleri, geleceği koruyabilmek için teknoloji alanında güçlü ve çok katmanlı bir savunma hattı kurulması gerektiğini belirten Kaynak, bu tür zirvelerin dönüşümü anlamak açısından kritik rol oynadığını, aynı zamanda her sathı müdafaa edebilmek için önemli fırsatlar sunduğunu dile getirdi.