Trump’tan İran’a tehdit, Netanyahu’ya sert çıkış
Trump İran anlaşmasını ulusal güvenlik zaferi saydı
ABD Başkanı Donald Trump, Tahran ile yapılan nükleer anlaşmayı ulusal güvenlik açısından “büyük bir zafer” olarak tanımlayarak, İran'ın resmen nükleer silah edinmemeyi kabul ettiğini vurguladı. Trump, sürecin hem Washington hem de Tahran açısından “adil ve iyi bir anlaşma” çerçevesinde ilerlediğini belirtti.
Trump, anlaşmanın ABD’nin bölgesel risk primini aşağı çekebileceğini ve enerji piyasalarında jeopolitik risk fiyatlamalarını sınırlayabileceğini savundu. Özellikle petrol ve doğalgaz kontratlarında tansiyonun düşmesinin, küresel emtia fiyatlarında volatiliteyi azaltma potansiyeli olduğuna işaret etti.
Finansal iddialara sert yalanlama
Trump, ABD'nin İran'a 300 milyon dolar ödeme yapacağı yönündeki haberlere sert tepki göstererek, bu iddiaları “tamamen yalan” olarak nitelendirdi. Bu tür haberlerin, piyasalarda yanlış beklenti yaratıp kur ve tahvil piyasalarında gereksiz dalgalanmalara yol açtığını söyledi.
Başkan, söz konusu iddiaların “aptal Demokratlar” tarafından yayıldığını ileri sürerken, anlaşmanın mali boyutunun ABD bütçesi ve vergi mükellefleri üzerinde ek yük oluşturmayacağını savundu. Trump, “İran nükleer silah edinmeye kalkarsa ortalık cehenneme döner” ifadesiyle, risk senaryosunun masada kalmaya devam ettiğini ve buna bağlı jeopolitik risk priminin tamamen sıfırlanamayacağını ima etti.
G-7 Zirvesi ve diplomatik süreç
Fransa’daki G-7 Zirvesi çerçevesinde Katar Emiri Temim bin Hamed Âl-i Sani ile bir araya gelen Trump, İran ile yürütülen diplomatik sürecin “olumlu” ilerlediğini ve anlaşmanın ikinci aşamaya geçtiğini açıkladı. Bu aşamanın, İran’ın elindeki nükleer materyallere yönelik somut adımları da kapsayacağı mesajı verildi.
Trump, artık İran’da “daha rasyonel isimlerle” muhatap olduklarını belirterek, Tahran’daki yeni yaklaşımın ülke ekonomisini küresel sistemle yeniden entegre etmeyi hedeflediğini ifade etti. Bu çerçevede İran’ın enerji ihracat kapasitesinin kademeli olarak devreye girmesinin, orta vadede arz yönlü rahatlama yaratarak fiyat istikrarına katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Bölgesel çatışmalar ve piyasa etkisi
Trump, İran dosyasının “büyük ölçüde geride kaldığını” belirtirken, İsrail'in Lübnan'a yönelik olası askeri operasyonlarının bu anlaşmayı etkilemeyeceğini savundu. Lübnan’daki çatışmaları “küçük çaplı bir savaş” olarak nitelendiren Trump, bu tür bölgesel gerilimlerin anlaşmanın ana çerçevesini bozmayacağını söyledi.
Ancak finansal piyasalar açısından, İsrail-Hizbullah hattındaki olası tırmanmanın, özellikle kısa vadeli petrol vadeli işlemlerinde ve savunma sanayii hisselerinde algı kanalı üzerinden fiyatlanmaya devam edebileceği öngörülüyor. Yatırımcılar, risk iştahını belirlerken hem diplomatik ilerlemeyi hem de sahadaki çatışma dinamiklerini yakından izliyor.
“Beyrut saldırısını beğenmedim”
Trump, İsrail'in Hizbullah ile uzun yıllardır sürdürdüğü mücadeleye atıf yaparak, bu sürecin artık “farklı yöntemlerle” ele alınması gerektiğini dile getirdi. ABD Başkanı, İsrail’e Hizbullah konusunda Suriye'nin daha fazla sorumluluk üstlenebileceğini önerdiğini açıkladı.
Trump, İsrail'in Beyrut'a yönelik saldırısından memnun olmadığını açıkça ifade ederken, buna rağmen İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya karşı bir hayal kırıklığı yaşamadığını söyledi. Trump, Netanyahu ile ilişkilerinin sürdüğünü vurguladı. Bu tutum, Washington-Tel Aviv hattındaki stratejik ittifakın korunacağına dair piyasalara istikrar sinyali olarak okunuyor.
İsrail vurgusu ve jeopolitik risk
İsrail'in güvenliğine verdiği desteği bir kez daha öne çıkaran Trump, “Ben olmasaydım İsrail olmazdı” ifadesini kullandı. Bununla birlikte, Netanyahu’nun özellikle Lübnan başlığında “daha dikkatli ve sorumlu” davranması gerektiğini belirterek, bölgedeki yeni bir istikrarsızlık dalgasının önlenmesinin önemini vurguladı.
Jeopolitik tansiyonun kontrollü kalması, gelişen ülke varlıkları ve özellikle bölge borsaları açısından kritik önem taşıyor. Yatırımcılar, İran anlaşmasının korunmasının Orta Doğu’da görece öngörülebilir bir çerçeve yaratabileceğini, ancak İsrail-Lübnan hattındaki olası sertleşmenin kredi risk primleri ve CDS fiyatlamaları üzerinde baskı unsuru olmaya devam edeceğini dikkate alıyor.