Çin enflasyonu enerji maliyetleriyle tahmini aştı
Çin'in üretici fiyat endeksi mayısta yıllık bazda yüzde 3,9 artarak Temmuz 2022'den bu yana en yüksek seviyeye yükseldi. Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre bu oran, piyasanın yüzde 3,8'lik artış beklentisini sınırlı da olsa aştı. Endeks nisan ayında yıllık yüzde 2,8 oranında yükselmişti.
Aylık bazda üretici fiyatları artışı ise nisan ayındaki yüzde 1,7 seviyesinden yavaşlayarak yüzde 0,5'e geriledi. Küresel enerji maliyetlerindeki tırmanış ve Hürmüz Boğazı üzerindeki olası kapanma riski, endüstriyel fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskıyı güçlendiriyor.
Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail ordularının şubat ayının sonlarında İran topraklarına yönelik başlattıkları askeri operasyonların ardından petrol piyasalarında arz endişeleri belirgin biçimde arttı. Enerji tarafındaki bu şok, Çin'in sanayi maliyetlerini yukarı çekerek üretici enflasyonunu hızlandırıyor.
Üretici fiyatlarında trend değişimi
Çin enflasyonu göstergelerinden üretici fiyatları, eylül 2022 sonrasındaki uzun deflasyonist dönemin ardından ilk kez mart ayında pozitif bölgeye geçerek eğilimi tersine çevirdi. Bu dönüşüm, küresel emtia fiyatlarındaki yükseliş ve jeopolitik risklerin birleşik etkisini yansıtıyor.
Hükümetin şirketler arasındaki agresif fiyat kırma yarışını sınırlamaya dönük kampanyaları sürerken, artan emtia maliyetleri firmaların kâr marjlarını baskılıyor. Marj baskısı, özellikle ihracata dayalı sektörlerde fiyatlama gücünü zayıflatırken, şirketleri dış talebe daha bağımlı bir modele itiyor.
Sanayi şirketleri için girdi maliyetlerindeki bu artış, hem yatırım kararlarını hem de istihdam planlamasını etkileyen temel risk unsuru olarak öne çıkıyor. İç talepteki kırılganlıkla birleşen maliyet baskısı, Çin enflasyonu dinamiklerinde üretici bacağı üzerinden yukarı yönlü baskı yaratmaya devam ediyor.
Tüketici fiyatlarında zayıf tablo
Çin'de tüketici harcamaları zayıflıyor
Çin enflasyonu tarafında tüketici fiyat endeksi (TÜFE) mayıs ayında yıllık bazda yüzde 1,2 artış kaydetti. Ekonomistlerin beklentisi yüzde 1,3 seviyesindeydi. Tüketici fiyatları nisan ayında da yıllık yüzde 1,2 oranında yükselmişti; bu da enflasyonun tüketici tarafında halen ılımlı seyrettiğine işaret ediyor.
Gıda fiyatları yıllık bazda yüzde 1,7 oranında gerilerken, volatilitesi yüksek kalemlerden biri olan domuz eti fiyatlarında yüzde 16,1'lik sert düşüş görüldü. Buna karşın, gıda ve enerji maliyetlerini dışarıda bırakan çekirdek tüketici fiyat endeksi mayısta yıllık bazda yüzde 1,1 oranında arttı ve iç talebin sınırlı da olsa toparlanma işaretleri verdi.
Tüketici fiyatları aylık bazda ise nisan ayında yüzde 0,3 artış göstermesinin ardından mayısta beklentilere paralel olarak yüzde 0,1 oranında geriledi. Böylece, iç talepteki kırılgan görünüm ve hanehalkı harcamalarındaki isteksizlik fiyatlara da yansımayı sürdürdü.
Ulusal İstatistik Bürosu uzmanları, tüketici fiyatlarındaki yıllık yukarı yönlü hareketin temelinde benzin, altın mücevherat ve çeşitli hizmet fiyatlarındaki artışın bulunduğunu aktarıyor. Orta Doğu krizinin tetiklediği enerji şoku, Çin enflasyonu bileşenlerini yeniden şekillendirirken, hanehalkının isteğe bağlı harcama iştahını kayda değer biçimde baskılıyor.
Akaryakıt baskısı ve otomotiv
Akaryakıt zamları otomobil satışlarını düşürdü
Pekin yönetimi şubat ayından bu yana dizel perakende fiyatlarını metrik ton başına 1.530 yuan, yani 225,89 dolar artırdı. Aynı dönemde benzin fiyatı da metrik ton başına 1.590 yuan yükseldi. Bu artışlar, hem lojistik maliyetleri hem de bireysel ulaşım giderlerini yukarı çekerek enflasyon görünümünü olumsuz etkiliyor.
OilChem verilerine göre, Çin genelinde benzin ve dizel tüketimi nisandaki yüzde 16'lık düşüşün ardından mayıs ayında da yıllık bazda yüzde 13 azaldı. Akaryakıt maliyetlerinde görülen bu sert artış, Çin enflasyonu seyrini etkileyerek özellikle ulaşım ve taşımacılık sektörlerinde belirgin bir daralma yaratıyor.
Çin Binek Otomobil Birliği Genel Sekreteri Cui Dongshu'nun paylaştığı rakamlar da yurt içi otomobil pazarındaki keskin yavaşlamayı doğruluyor. Birlik verilerine göre satılan araç sayısı mayıs ayında yıllık bazda yüzde 22,3 oranında düştü. Ülke genelinde toplam araç satışları ise yılın ilk beş ayında yüzde 19,7 oranında gerileme kaydetti.
Petrol fiyatlarındaki keskin yükseliş, Çin enflasyonu üzerindeki en güçlü baskı unsurlarından biri olarak öne çıkarken, geleneksel benzinli araç satışlarında sert kayıplara yol açıyor. Ulaşım talebindeki bu geri çekilme, ekonominin genel aktivite düzeyini ve iç talep görünümünü zayıflatarak politika yapıcıların büyüme-enflasyon dengesini korumasını zorlaştırıyor.