Çin perakende satışları 3 yıl sonra geriledi
Çin ekonomisinde iç tüketim frene bastı
Çin ekonomisi mayıs ayında perakende satışların düşmesi ve yatırımların azalmasıyla dengesiz bir büyüme patikasına girdi. Ulusal İstatistik Bürosu (NBS) verilerine göre tüketimin ana göstergesi olan perakende satışlar mayıs ayında yüzde 0,6 geriledi.
Analistler bu dönemde perakende satışların yatay seyretmesini bekliyordu. Nisan ayında yüzde 0,2 artış kaydeden bu veri, Aralık 2022'den beri ilk aylık düşüşünü kaydetmiş oldu. Beş günlük İşçi Bayramı tatili ve hükümetin tüketim mallarını yenilemeye dönük teşvikleri, hanehalkı harcamalarında kalıcı bir ivme yaratmaya yetmedi.
Ekonomistler, yüksek baz etkisinin de Çin ekonomisindeki genel yavaşlamayı istatistiksel olarak belirginleştirdiğine dikkat çekiyor. Buna rağmen iç talepteki bu zayıflık, ülkenin büyüme kompozisyonunda kırılganlıkların derinleştiğine işaret ediyor.
Sanayi üretimi ve ihracat farklılaşıyor
İç talepteki yumuşamaya karşın endüstriyel üretim mayıs ayında yıllık bazda yüzde 4,5 artış gösterdi. Nisan ayında görülen yüzde 4,1'lik büyümenin ardından gelen bu veri, Reuters anketindeki yüzde 4,3'lük piyasa beklentisini aştı.
Küresel yapay zeka yatırımları ve teknoloji ürünlerine yönelik artan talep, Çinli üreticilerin İran savaşından kaynaklanan ihracat darbesini kısmen telafi etmesini sağladı. Mayısta ihracat alanındaki yüzde 19,4'lük büyüme dikkat çekse de, bu performans henüz ülkenin iç pazarına anlamlı ölçüde yansımadı ve yerel tüketim zayıf kalmaya devam etti.
İç ve dış talep ayrışıyor
Otomotiv sektörü, iç piyasadaki kırılganlığı en net yansıtan alanlardan biri oldu. Ülkedeki yerli otomobil satışları mayıs ayında düşüşünü sekizinci aya taşıyarak zayıf talebi teyit etti. Tüketicilerin borçlanma iştahındaki azalma ve gelir beklentilerine ilişkin belirsizlik, büyük montanlı harcamalarda temkinli tutumu destekliyor.
Economist Intelligence Unit kıdemli ekonomisti Xu Tianchen, mayıs ayında sanayi ile geleneksel sektörler arasında belirgin bir ayrışma yaşandığını vurguluyor. Xu Tianchen, ikinci çeyrekte Çin ekonomisi büyüme oranının yüzde 5 seviyesinden yüzde 4,5 bandına gerilemesini beklerken, 2026 yılının tamamında yüzde 4,5-5 aralığındaki büyüme hedefinin yakalanabileceği görüşünü koruyor.
Politika adımları ve riskler
Pinpoint Asset Management başekonomisti Zhiwei Zhang, zayıf tüketimi dengelemek için hükümetin temmuz ayında ilave destek adımları atabileceğini belirtiyor. Zhang, ikinci çeyrek gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) verilerinin ardından para ve maliye politikalarında hedefli ayarlamaların gündeme gelmesini bekliyor.
İç talepte süregelen zayıflık, yılın ikinci yarısında ekonomi yönetiminin yeni teşvik setleri devreye sokma ihtimalini artırıyor. Mevcut riskler nedeniyle karar vericilerin özellikle hanehalkı gelirlerini ve istihdamı destekleyecek, aynı zamanda borçlanma iştahını kontrollü biçimde canlandıracak mekanizmalara yönelmesi öngörülüyor.
Yatırımlarda sert fren
Yatırım cephesindeki bozulma mayıs ayında beklentilerin belirgin şekilde üzerine çıktı. Sabit sermaye yatırımları yılın ilk beş ayında yüzde 4,1 gerileme kaydetti. Ekonomistler aynı dönemde yüzde 2 civarında daha sınırlı bir düşüş öngörüyordu.
NBS sözcüsü Fu Linghui, söz konusu gerilemede aşırı sıcakların ve yoğun yağışların da etkili olduğunu belirtti. Bununla birlikte Fu, Çin ekonomisi için yeni kentleşme, kırsal kalkınma ve "yeni kaliteli üretim güçleri" olarak tanımlanan ileri teknoloji ve verimlilik odaklı alanlarda geniş bir yatırım potansiyeli bulunduğunun altını çizdi.
Gayrimenkulde baskı sürüyor
Ekonominin kırılgan noktalarından biri olan gayrimenkul sektöründe düşüş derinleşti. Gayrimenkul yatırımları, yılın ilk beş ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16,2 oranında geriledi. Sektörde hem konut satışları hem de yeni inşaat başlangıçları mayıs ayında keskin düşüşünü sürdürdü.
Büyük kentlerde kısmi toparlanma sinyalleri görülse de, yeni konut fiyatları mayısta önceki aylara kıyasla daha hızlı bir düşüş kaydetti. Hanehalkı kredi verileri, vatandaşların borçlanmaktan kaçındığını gösterirken, gelir artış hızındaki yavaşlama da tüketim dinamiklerini baskı altında tutuyor.
İstihdam piyasası üzerindeki baskı, yaz döneminde okuldan mezun olacak 12,7 milyon öğrenciyle birlikte artıyor. Yapay zekanın iş gücünün yerini alacağına dair endişeler, çalışanlar ve yeni mezunlar arasında geleceğe yönelik kaygıları güçlendiriyor.
İstihdam ve politika ihtiyacı
Ülke genelindeki anket bazlı işsizlik oranı, nisan ayındaki yüzde 5,2 seviyesinden mayısta yüzde 5,1'e hafif gerilese de, iş gücü piyasasındaki kırılganlık devam ediyor. Genç işsizliği, bölgesel dengesizlikler ve düşük verimlilik tuzağı, karar alıcıların gündeminde üst sıralarda yer almayı sürdürüyor.
Mevcut dengesizlikler karşısında Çin ekonomisi, istihdamı korumak ve iç talebi canlandırmak için daha yenilikçi ve hedefli finansal mekanizmalara ihtiyaç duyuyor. Piyasa, önümüzdeki dönemde açıklanacak teşvik paketlerinin büyüme ile finansal istikrar arasındaki hassas dengeyi nasıl gözetileceğine odaklanmış durumda.