Cevdet Yılmaz: Gümrük birliği ve vizede aciliyet
Türkiye-AB ilişkilerinde stratejik gündem
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, İstihdam, Eğitim ve Sosyal Politikalar Sektörel Operasyonel Programı (İESP SOP) kapsamında düzenlenen “Sosyal Etki Analizi ve Kapanış Konferansı”nda yaptığı konuşmada, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkilerde ekonomik entegrasyonu güçlendirecek adımların gecikmeden atılması gerektiğini vurguladı.
Yılmaz, Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne katılım sürecinin stratejik hedef olmayı sürdürdüğünü belirterek, güvenlikten enerjiye, göçten ticarete kadar geniş bir alanda daha güçlü ve etkin bir iş birliğine ihtiyaç olduğunu ifade etti.
Gümrük Birliği ve vize başlığı
Avrupa’nın güvenliği, enerji arzı, rekabet gücü ve bölgesel istikrarı açısından Türkiye’nin stratejik değerinin artık daha görünür hale geldiğini söyleyen Yılmaz, iki taraf arasında yapıcı ve sonuç odaklı ilişkilerin hem Türkiye hem de AB için önemli kazanımlar yaratacağına işaret etti.
Yılmaz, özellikle Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve vize kolaylığı gibi başlıkların “büyük bir aciliyet” taşıdığını belirtti. Vatandaşların vize süreçlerinde yaşadığı sorunlara ilişkin şikayetlerin siyasetçilere yoğun biçimde ulaştığını dile getiren Yılmaz, vize kolaylığının yalnızca ekonomik değil, sosyal etkileri açısından da kritik bir konu olduğunun altını çizdi.
“Vatandaşlarımızın vize kolaylığı konusunda yaşadığı sıkıntılara ilişkin şikayetler siyasetçiler olarak bize de geliyor. Dolayısıyla biz bu konularda mutlaka bir adım atılması gerektiğine inanıyoruz” ifadesini kullandı.
AB müktesebatı ve üyelik süreci
Yılmaz, Türkiye-AB ilişkilerinin algılar, polemikler ve popülist siyasi söylemler üzerinden değil, AB müktesebatını esas alan objektif değerlendirmelerle ilerletilmesi gerektiğini vurguladı. Avrupa Birliği’nin diğer aday ülkelere uyguladığı kriterlerin Türkiye için de aynı şekilde geçerli olması gerektiğini belirtti.
Yıllardır bazı fasılların siyasi gerekçelerle açılmadığını hatırlatan Yılmaz, sağlıklı bir müzakere süreci için teknik işleyişin işletilmesi gerektiğini söyleyerek, “Fasıllar açılır, müktesebat ile Türkiye’nin uygulamaları ve mevzuatı mukayese edilir, farklılıklar tespit edilir, ardından bunların giderilmesine yönelik ortak çalışmalar yapılır. Avrupa Birliği kendi ölçülerini ve süreçlerini işletmelidir” dedi.
Avrupa’daki siyasi ayrışma
Konuşmasında Avrupa’daki siyasi dönüşüme de değinen Yılmaz, iki farklı Avrupa tablosuna işaret etti. Bir yanda İkinci Dünya Savaşı sonrasında barışı ve ortak refahı esas alan Avrupa bulunduğunu, diğer yanda ise dar ulusal menfaatlerin ortak çıkarların önüne geçtiği, kültürel dışlayıcılığın arttığı, yabancı düşmanlığı ve aşırı sağın yükselişe geçtiği bir Avrupa’nın ortaya çıktığını anlattı.
Bu ikinci Avrupa’nın ne Avrupa için sağlıklı bir zemin ne de Türkiye’nin içinde yer almak istediği bir yapı olduğunu söyleyen Yılmaz, Türkiye-AB ilişkilerinin ortak değerler, karşılıklı yarar, diyalog ve iş birliği temelinde, uzun vadeli bir perspektifle ele alınması gerektiğini vurguladı.
IPA programı ve 323 milyon euro
Konferansta konuşan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) kapsamında yürütülen İstihdam, Eğitim ve Sosyal Politikalar Sektörel Operasyonel Programının somut etkilerini rakamlarla paylaştı.
Işıkhan, program kapsamında sağlanan 323 milyon euroluk finansmanla, 24 operasyon altında toplam 266 projenin desteklendiğini açıkladı. Bu çerçevede yürütülen projelerin istihdam, eğitim ve sosyal içerme alanlarında Türkiye genelinde yaygın bir etki yarattığını belirtti.
IPA kapsamındaki çalışmaların sahadaki yansımalarına ilişkin bilgi veren Işıkhan, 21 operasyon aracılığıyla 778 binden fazla vatandaşa ulaşıldığını kaydetti. Faydalanıcıların yüzde 52’sini kadınların oluşturduğunu vurgulayarak, toplumsal cinsiyet odaklı tasarlanan politikaların sonuç verdiğini söyledi.
İstihdam piyasasına etkiler
Işıkhan, 70 binden fazla kurumsal katılımcının kapasitesinin güçlendirildiğini, istihdam odaklı projelerin çıktılarının işgücü piyasası açısından kritik önem taşıdığını belirtti. Bu projeler sayesinde 41 binden fazla vatandaşın istihdama erişmesine veya mevcut istihdamını korumasına katkı sağlandığını ifade etti.
Türkiye-AB ortaklığının ekonomik çarpan etkisine de değinen Işıkhan, “Türkiye-AB ortaklığı ile harcanan her 1 euro, Türkiye ekonomisine 6 euroya eşdeğer birleşik etki olarak dönmektedir” değerlendirmesini yaptı. Bu çarpan etkisi, AB fonlarının yalnızca sosyal politika değil, büyüme ve istihdam dinamikleri üzerindeki kaldıraç gücüne işaret ediyor.
İşsizlikte 36 ay tek hane
İşgücü piyasalarına ilişkin güncel verileri de paylaşan Işıkhan, ekonominin büyümeye, üretime ve istihdam yaratmaya devam ettiğini belirterek, işsizlik oranının son 36 aydır tek haneli seviyelerde seyrettiğini söyledi.
Işıkhan, Nisan 2026 itibarıyla işsizlik oranının yüzde 8,2 seviyesinde gerçekleştiğini, istihdam edilen kişi sayısının 32 milyonu aştığını aktardı. İşgücüne katılım oranındaki artışa rağmen işsizliğin görece düşük seviyelerde korunmasının, uygulanan aktif istihdam politikalarının etkinliğini gösterdiğini vurguladı.
Özellikle kadınlar ve gençlerin işgücüne katılımını destekleyen politikaların sonuçları sahada görünür hale gelirken, hem ulusal kaynaklar hem de AB fonları üzerinden yürütülen programların Türkiye’nin istihdam performansına anlamlı katkı yaptığı mesajı öne çıktı.