Kömür fiyatları son 2,5 yılın zirvesinde

Kömür fiyatlarının son 2,5 yılın zirvesine çıkış nedenlerini, piyasa etkilerini ve enerji maliyetlerine yansımalarını ayrıntılı inceleyin.

Newcastle ve Rotterdam kömür vadeli işlemlerinde yaz aylarına girilirken sert fiyat hareketleri öne çıkıyor. Arz tarafındaki aksaklıklar ve enerji talebindeki artış, kömürü yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.

Newcastle kömür vadeli işlemleri 5 Haziran'da ton başına 148,75 dolar seviyesinden kapanmıştı. Söz konusu kontrat, bugün TSİ 16.10 itibarıyla yüzde 1,51 artışla 152,25 dolardan işlem görüyor. Bu seviye, 3 Aralık 2023'ten bu yana kaydedilen en yüksek fiyat olarak dikkat çekiyor.

Avrupa piyasaları açısından gösterge niteliğindeki API2 Rotterdam kömürü vadeli işlemlerinde de belirgin bir yükseliş trendi izleniyor. Mayıs ayını ton başına 112 dolar seviyesinde tamamlayan kontrat, bugün TSİ 16.10 itibarıyla 137,30 dolara yükselerek aylık bazda güçlü bir prim ortaya koyuyor.

Arz tarafında Endonezya etkisi

Küresel kömür fiyatlarındaki yükselişte, arz kesintileri ve lojistik gecikmeler öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor. Özellikle dünyanın en büyük kömür ihracatçılarından Endonezya'nın devreye aldığı yeni ihracat kuralları, sevkiyatlarda belirgin gecikmelere yol açıyor.

İhracat prosedürlerindeki bu sıkılaşma, liman çıkış hızını yavaşlatırken, vadeli piyasada arz beklentilerini aşağı çekiyor. Tedarik tarafındaki bu baskı, başta Newcastle ve API2 Rotterdam olmak üzere referans kontratlarda primlenmeyi destekliyor.

Yaz talebi ve elektrik üretimi

Talep tarafında ise yaz mevsiminin başlamasıyla birlikte elektrik üretimine yönelik kömür tüketiminde artış öne çıkıyor. Kuzeydoğu Asya'da hava sıcaklıklarının yükselmesi, özellikle Çin gibi büyük tüketici ülkelerde klima kullanımını hızla yukarı çekiyor.

Yaz aylarında artması beklenen elektrik talebi, kamu hizmetleri ve sanayi tesislerinin kömür alımlarını öne çekmesine neden oluyor. Bu dinamik, hem Asya hem de Avrupa vadeli kontratlarında fiyatların yukarı yönlü hareketini güçlendiriyor.

Doğal gaz maliyetleri ve yakıt ikamesi

Kömür fiyatlarındaki yükselişi destekleyen bir diğer unsur da doğal gaz tarafındaki risk primi. Hürmüz Boğazı üzerinden geçen nakliye hatlarında artan jeopolitik riskler, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşımacılığında maliyet baskısını yukarı taşıyor.

Doğal gazın elektrik üretimindeki birim maliyeti yükseldikçe, enerji yoğun endüstriler ve bazı elektrik üreticileri daha hızlı devreye alınabilen alternatif yakıt olarak kömüre yöneliyor. Özellikle kısa vadeli üretim planlamalarında yakıt ikamesi, kömür talebine ilave destek sağlıyor.

Genel görünüm itibarıyla, arz tarafındaki Endonezya kaynaklı sıkılaşma, yaz aylarına özgü elektrik talebi ve doğal gaz cephesindeki jeopolitik riskler birleşerek Newcastle ve API2 Rotterdam kömür vadeli işlemlerinde yukarı yönlü baskıyı güçlendiriyor. Piyasalar, önümüzdeki dönemde hava koşulları, regülasyon adımları ve jeopolitik gelişmelerden gelecek yeni sinyalleri yakından izleyecek.