TCMB mayısta TL’nin reel değeri geriledi

TCMB verilerine göre mayıs ayında TL’nin reel değeri geriledi. Kur gelişmeleri ve enflasyon dinamiklerine etkisine dair ayrıntılı analiz.

Reel efektif döviz kuru (REK) endeksi, mayıs ayında tüketici fiyat endeksi (TÜFE) bazında 0,44 puan gerileyerek 105,55 seviyesine indi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan "Reel Efektif Döviz Kuru Gelişmeleri" raporu, Türk lirasının reel değerindeki son hareketleri ortaya koydu.

REK endeksinde son durum

2025=100 bazlı reel efektif döviz kuru endeksi, TÜFE bazında mayısta bir önceki aya kıyasla 0,44 puan azalarak 105,55 seviyesine geriledi. Endeks, nisan ayında 105,99 düzeyinde bulunuyordu. Böylece, Türk lirasının tüketici fiyatlarına göre hesaplanan reel değerinde sınırlı bir zayıflama izlendi.

Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) bazlı reel efektif döviz kuru endeksi ise aynı dönemde ters yönde hareket etti. Yİ-ÜFE bazlı endeks, mayısta 0,29 puan artarak 101,41 seviyesine yükseldi. Bu görünüm, üretici fiyatlarına göre hesaplanan reel kurda Türk lirasının görece güç kazandığına işaret etti.

Yıllık bazda liranın performansı

TCMB verilerine göre, Türk lirasının değeri geçen yılın aynı dönemine kıyasla TÜFE bazında 6,42 puan, Yİ-ÜFE bazında ise 2,36 puan artış gösterdi. Böylece, hem tüketici hem de üretici fiyatları esas alındığında reel bazda değerlenme eğiliminin yıllık periyotta korunduğu görüldü.

Bu çerçevede, TÜFE bazlı endekste aylık geri çekilmeye rağmen, yıllık ölçekte liranın önceki döneme göre daha güçlü bir seviyede bulunduğu dikkat çekti. Yİ-ÜFE bazlı endekste ise hem aylık hem yıllık hareket, Türk lirasının reel anlamda üretici fiyatlarına göre değer kazandığına işaret etti.

TCMB değerlendirmesi ve kur etkisi

TCMB tarafından yapılan değerlendirmede, döviz kurları ile enflasyon dinamiklerinin reel efektif kur üzerindeki etkileri detaylandırıldı. Değerlendirmede şu ifadeler kullanıldı:

"Türk lirası karşısında, bir önceki aya göre ABD doları ortalama yüzde 1,49 değer kazanırken avro ortalama yüzde 1,59 yükseldi. TÜFE ise bir önceki aya göre yüzde 1,71 artarken Yİ-ÜFE yüzde 2,75 yükseldi."

Merkez Bankası, Türkiye TÜFE’sindeki değişimin reel efektif döviz kuru endeksinin artışına katkıda bulunduğunu, buna karşın dünya TÜFE sepeti ile nominal kur sepetindeki hareketlerin endeksi aşağı yönlü etkilediğini vurguladı. Böylece, reel kur üzerinde hem yurt içi fiyatlama davranışlarının hem de küresel fiyat ve kur hareketlerinin eş zamanlı belirleyici olduğu hatırlatıldı.

Genel olarak son veriler, Türk lirasının reel değerinde kısa vadede sınırlı dalgalanmalar yaşanırken, yıllık perspektifte görece daha güçlü bir denge arayışının sürdüğünü göstermekte.